X
تبلیغات
اندومتریوز - اندومتریوما

اندومتریوز

اندومتریوز، شناسایی، تشخیص و درمان

اندومتریوما

 

اندومتریوز به معنای حضور و رشد لایه داخلی رحم در هر جایی غیر از آن است  این بافت حاوی استروما (بافت زمینه ای) و غدد اندومتری می باشد.

این بافت ممکن است در اثر برگشت خون قاعدگی از طریق لوله های رحمی وارد محوطه لگنی و شکمی شده و بر روی احشای داخل شکم از قبیل روده ها،حالب ها، پرده صفاق و تخمدان ها بنشیند. در برخی موارد این بافت از سلول های دارای پتانسیل ایجاد کننده ی انواع بافت های بدن تولید می شود.

کاشته شدن اندومتر بر روی تخمدان ها باعث ایجاد کیست هایی می شود که به آنها اندومتریوما گفته می شود.اغلب به صورت منفرد است اما می تواند متعدد باشد.

مشخصات کیست اندومتریوزی (اندومتریوما) :

لایه بیرونی کیست بسیار صاف است اما گاها دیواره های ظریفی از لایه درونی آن رشد کرده و کیست را حفره حفره می کند. مایع درون کیست غلیظ است و گاها در اثر خونریزی درون کیست، کدر و شکلاتی می شود. گاها محتویات درون کیست جامد است و ندرتا کلسیفیه می باشد که نشان از قدیمی بودن کیست است. سایز کیست می تواند بسیار کوچک باشد یا بسیار بزرگ حتی بزرگتر از 10 سانتی متر. اگر کیست بزرگ باشد احتمال پاره شدن و ریختن محتویات درونی آن به درون شکم بیشتر است. و گاها باعث ایجاد موقعیت اورژانسی برای درمان می شود. لذا سابز کیست برای ارزیابی زمان شروع درمان مهم است و کیست های بزرگ زودتر باید از بدن خارج شوند.

کیست میتواند یک یا دو طرفه باشد. به تخمدان ها کاملاً چسبیده است و در عملکرد طبیعی تخمدان اثر می گذارند به طوریکه تخمک گذاری را مختل میکند. کیست های بزرگ به لوله های رحمی و رحم فشار میآورد و در لانه گزینی جنین مشکلاتی ایجاد می کند.

علایم:

کیست می تواند با علایم یا بدون علامت باشد یعنی به طور اتفاقی در معاینه یا اقدامات پارا کلینیک یافت شود. معمولا کیست های اندومتریوزی با چسبندگی به احشای اطراف همراه است که همین چسبندگی ها علایم ایجاد می کند. علایم کیست شامل:

1.     دردهای حین قاعدگی

2.     درد حین مقاربت

3.     درد های مداوم شکم و لگن

4.     احساس پری درون شکم و لگن

5.     قاعدگی های طولانی مدت

6.     خونریزی های قاعدگی شدید

7.     لکه بینی در فواصل قاعدگی ها

8.     احساس فشار درون شکم گاها فرد را از حرکت هم باز میدارد (این درد به اندام تحتانی نیز بعضا انتشار دارد.)

9.     علایم گوارشی مثل یبوست و نفخ و گاها مدفوع شل ویا مدفوع همراه با خون در دوران قاعدگی......

10.                        علایم ادراری مثل تکرر ادرار، احساس عدم دفع کامل ادراروادرار خونی در دوران قاعدگی....

(موارد 10 و9 نشان از درگیری دستگاه ادراری و گوارشی است.)

11.                        نازایی ( در اثر اختلال در تخمک گذاری یا اختلال در لانه گزینی و لقاح)

تشخیص:

این کیست ها گاها حتی در سونوگرافی از روی شکم هم دیده نمی شود و بهترین راه تشخیصی آنها سونوگرافی واژینال است.(در صورتی که ممانعتی برای انجام آن نباشد.)

آیا راهی برای شناسایی کیست بدون سونوگرافی وجود دارد؟

در معاینات از روی شکم و معاینات داخلی این کیست ها گاها لمس می شود و شک بالینی قوی بر وجود کیست مطرح می شود. پزشک می تواند برای تایید این مسئله سونوگرافی درخواست کند و آزمایش سطح CA125 سرمی نیز مفید است.

CA125که یک مارکر سرمی است و اختصاصی اندومتریوز نیست می تواند در موارد دیگری مثل سایر کیست های تخمدانی، حاملگی خارج رحمی، عفونت های لگنی هم افزایش یابد. معمولا سطح آن را قبل و بعد از عمل می سنجند و برای ارزیابی پاسخ به درمان و عود از تغییرات سطح سرمی این مارکر استفاده می شود.

CA 125  در واقع یک گلیکو پروتیین است که از اپیتلیوم سلومیک ترشح می شود و در اثر ریخته شدن در خون محیطی از طریق آزمایش خون قابل ارزیابی است. سطوح سرمی بالاتر از 35 را باید جدی گرفت. از آنجایی که جدار کیست های اندومتریوزی (اندومتریوما) ضخیم است گاها این ماده در جریان خون نشت نمیکند و سطح سرمی آن علی رغم وجود اندومتریوما، طبیعی گزارش می شود.

درمان:

درمان اصلی اندومتریوما جراحی است.

بهترین راه برای جراحی اندومتریوما لاپاروسکوپی است.

برای کیست های خیلی کوچک از درمان های داریی استفاده می شود اما این درمان ها فقط علایم را کاهش می دهند و از رشد بیش از حد کیست جلوگیری میکنند ولی آن را از بین نمی برند و به محض قطع درمان کیست مجددا شروع به رشد می کند و علایم ناشی از آن دوباره ظاهر می شود.

30 % اندومتریوما ها در طی 3 تا 5 سال بعد از جراحی عود می کنند که خود این مسئله لزوم استفاده از دارو های هورمونی (مثل قرص های ضد بارداری خوراکی ) را بعد از عمل جراحی، جهت جلوگیری از عود نشان می دهد.

این کیست تشخیص افتراقی های فراوانی دارد:

·        کیست درمویید

·        کیست های فیزیولوزیک تخمدان

·        کیست هموراژیک

·        کیست های سروزی و موسینوس تخمدان

·        کیست پارا اوارین

·        کیست باقیمانده دستگاه ادراری

·        آسیت لوکالیزه

·        هماتوم

·        کیست هیداتید

·        لنفوسل

·        کیست انکلوزیونی مزانتر

·        سایر موارد

لذا بعد از برداشتن کیست باید در واحد پاتولوژی ارزیابی شود و در صورتی که این کیست از لحاظ پاتولوژیک تایید شود برای ادامه درمان اندومتریوز به شکل طبی اقدام شود.

بعد از برداشتن کیست و چسبندگی های اطراف، به میزان بسیار زیادی شکایات قبلی بیماران مثل درد های لگنی از بین می رود و زمینه برای باروری مساعد می شود.

پیگیری بعد از درمان:

افراد یک هفته بعد از عمل جهت بررسی های بعد از جراحی مراجعه می کنند. ویزیت های بعدی به ترتیب 1 و 6 ماه بعد انجام می شود و در صورت صلاحدید پزشک برای ویزیت های بعدی هم توصیه می شود.

این بیماران همچون سایر بیماری های مزمن باید دائماً در حال پیگیری روند بیماری خود باشند تا در درجه ی اول از عود جلوگیری شود و در درجه ی بعدی عود احتمالی سریع تر تشخیص داده شود.


برچسب‌ها: اندومتریوما
+ نوشته شده در  شنبه پانزدهم مهر 1391ساعت 15:18  توسط مینا امین لو  |